Aquaduin

Proeven voor waterwinning bij oud munitiedepot

17.11.25
Foto 22b

Aquaduin onderzoekt de mogelijkheden om een nieuwe waterwinning uit te bouwen naast het Langgeleed ter hoogte van het ‘Munitiedepot’ te Koksijde. Het Langgeleed is een belangrijke waterloop die het drainagewater van de duinen afvoert naar zee. Net doordat het water in de waterloop grotendeels uit de duinen afkomstig is, is het van relatief goede kwaliteit. Doordat er water zou gewonnen worden via winputten langs het Langgeleed zou het opgepompte water bestaan uit zowel grondwater als oppervlaktewater, via oeverinfiltratie.

Het onderzoek kadert in FRESHMAN (LIFE19-CCA_NL_001222 LIFE_FRESHMAN), wat staat voor 'Sustainable Freshwater Management in coastal zones', en behoort tot het LIFE subsidieprogramma van de Europese Unie dat innovatieve projecten die passen in het Europese natuur-, milieu- en klimaatbeleid ondersteunt. Op het munitiedepot werd samengewerkt met De Watergroep en binnen FRESHMAN was het Nederlandse drinkwaterbedrijf DUNEA de trekker. Ze onderzoeken mogelijkheden om brak water in te zetten voor drinkwaterproductie. (https://www.dunea.nl/algemeen/life-freshman)

Het project kadert in het versterken en differentiëren van de watervoorziening naar aanleiding van enkele opeenvolgende jaren van droogte. De beoogde capaciteit van deze nieuwe winning bedraagt 40 tot 50 m³ per uur of 1.000 tot 1.200 m³ per dag.

Foto 22a
Locatie van site ‘Munitiedepot’ aan de hand van de beschikbare boringen (rode punten)

In 2020 werd een verkennende boring uitgevoerd en aansluitend een eerste pompproef. Het freatisch pakket, dit is de laag gelegen boven op de Ieperiaanklei, bestaat overwegend uit Quartaire zandafzettingen. Boorgatmetingen, uitgevoerd in ‘peilbuis 1’ (PB1, figuur a), toonden aan dat de watervoerende laag vooral gevuld is met zoet water en er slechts helemaal onderaan een overgang is naar brak water.

In het kader van LIFE FRESHMAN, dit is een Europees onderzoeksproject waarin watermaatschappijen DUNEA uit Nederland, De Watergroep en Aquaduin samenwerken, werden in 2024 extra pomp- en peilputten geplaatst om een uitgebreidere pompproef uit te voeren.

Deze pompproef bestond uit drie fasen waarbij zowel in het bovenste deel van het freatisch pakket (filter op 7 tot 11 m diepte) als in het onderste deel van het freatisch pakket (net boven de Ieperiaanklei met filter tussen 21,5 en 25,5 m diepte) werd gepompt. Tussen iedere pompfase was er een periode van rust. Met deze proeven wilden we de hydrogeologische kenmerken van de watervoerende laag beter bepalen en wilden we nagaan of er een probleem zal zijn met aantrekken van brak tot zout water. Bij iedere proef werd de verlaging opgevolgd in de verschillende peilputten en vergeleken met de neerslag en het peil van het Langgeleed.

Voorafgaand aan de pompproef, tussen iedere pompfase en na de pompproef werden geleidbaarheidsmetingen in het boorgat uitgevoerd in twee verschillende peilputten. De resultaten worden hieronder weergegeven.

Foto 22c
Details van de geleidbaarheidsmeting in peilbuis PB1

Tenslotte werden de resultaten modelmatig verwerkt. Dit gebeurde op twee verschillende wijzen. Zo konden de karakteristieken van de freatisch watervoerende laag beter bepaald worden.

De resultaten van het onderzoek in het kader van LIFE FRESHMAN zijn:

  • Ter hoogte van de site bestaat de freatische Quartaire aquifer uit twee zandpakketten die samen 26 tot 28 m dik zijn en van elkaar gescheiden zijn door een kleilaagje dat een halve meter dik is;
  • Het onderste zandpakket is iets grover van korrel dan het bovenste en bevat meer schelpfragmenten;
  • In het freatische pakket komt er een zoetwaterlens voor met aan de basis brak water.

Bij pompen in het bovenste deel van de freatische aquifer wordt zoet water dieper getrokken. Het kleilaagje zorgt bovendien voor een goede weerstand zodat bij pompen aantrekking van brak water beperkt zal blijven. Een waterwinning langs het Langgeleed is mogelijk. Daarvoor zal nu een uitgebreider regionaal grondwatermodel worden gebouwd. De behandeling van het grondwater kan gebeuren ter hoogte van WPC Torreele waar de bestaande zandfilters kunnen aangewend worden. De behandeling kan bestaan uit zandfiltratie gevolgd door actieve kool en het water kan dan gemengd worden met bestaand drinkwater en via de veiligheidsleiding verder verdeeld worden in het drinkwaternet.