Het Legionellabesluit
De Vlaamse regering heeft op 9 februari 2007 een nieuwe versie uitgevaardigd van het Legionellabesluit, die van kracht is sinds 4 mei 2007.
De legionairsziekte of veteranenziekte is een longontsteking die men kan oplopen door inademen van kleine in de lucht zwevende waterdruppeltjes waarin legionellabacteriën aanwezig zijn. De legionellabacterie werd in 1976 ontdekt toen zich in Philadelphia (Verenigde Staten) een epidemie van longontsteking voordeed onder oud-strijders uit het Amerikaanse leger.
Jaarlijks lopen veel mensen een infectie met de legionellabacterie op, maar de meeste van hen worden niet ziek na blootstelling. Slechts bij een klein deel van degenen die met de bacterie besmet zijn, ontwikkelt zich de ernstige veteranenziekte. De ziekte doet zich vooral voor bij rokers en bij patiënten die een gestoorde afweer of immuniteit hebben. Ook patiënten met ernstige chronische ziekten zijn extra vatbaar.
De eerste symptomen van de ziekte wijzen op een grieperige aandoening. Ondertussen krijgt men koorts, zelden hoger dan 38°C, en ontwikkelt men hoest. Een aantal patiënten heeft last van braken en diarree. Als de ziekte zich verder ontwikkelt komt de zuurstofvoorziening in gevaar met ernstige gevolgen voor andere functies. Met directe toediening van de juiste antibiotica is de ziekte echter goed te behandelen, maar ze knaagt wel heel hard aan de weerstand. Vaak duurt het meerdere weken voor men weer helemaal is opgeknapt.
De legionellabacterie is een zuurstofminnende staafvormige kiem, die leeft in zoet water, en courant wordt aangetroffen. Op zichzelf vormt de bacterie geen gevaar; onder 20°C komt ze wel voor maar ze vermenigvuldigt zich niet. De bacterie groeit vooral in stilstaand water met een temperatuur tussen 30 en 50°C. Tussen 50 en 70°C sterft de bacterie af en dit gaat sneller naarmate de temperatuur hoger is.
Het drinken van water vormt geen risico en de ziekte is ook niet overdraagbaar van mens op mens. Besmetting gebeurt wel door inademen van zeer kleine druppeltjes water die in de lucht verspreid zijn en waarin de legionellabacterie voorkomt. Die druppeltjes kunnen afkomstig zijn van de douche, de sauna, het bubbelbad, waterverstuivers, … Andere huishoudtoestellen, zoals een koffiezetapparaat of een stoomstrijkijzer, vormen geen risico omdat ze met hogere temperaturen werken.
Algemeen vormen systemen waarin warm water kan blijven staan, zoals een douche maar ook een tuinslang die in de zon ligt, een verhoogd risico. Daarom wordt aangeraden om de douchekop of tuinslang na gebruik leeg te laten lopen. Een douche- of badkraan kan na gebruik ook best doorgespoeld worden met koud water.
Een hogedrukreiniger produceert veel nevel, en wanneer het water wordt verwarmd is er dus risico op besmetting. Daarom wordt aangeraden de temperatuur boven 60°C af te stellen of het gebruik te beperken tot koud water.
Indien men over een eigen zwembad of bubbelbad beschikt, raadpleegt men best een installateur of volgt men de instructies van de leverancier, teneinde het risico op besmetting met de legionellabacterie te beperken. Voor een zwembad moet het water worden gechloreerd; voor een bubbelbad gebruikt men best water met een temperatuur hoger dan 60°C.
Er wordt algemeen aangeraden om alle leidingen en voorraadvaten goed te onderhouden en jaarlijks minimaal éénmaal met koud water door te spoelen. Zo verwijdert u alle bezinksel.
De Vlaamse regering heeft op 9 februari 2007 een nieuwe versie uitgevaardigd van het Legionellabesluit, die van kracht is sinds 4 mei 2007.
De IWVA stelt zelf geen beheersplannen op. Er zijn verschillende organismen of laboratoria die dit wel doen.