Micropolluenten in ons kraanwater

11.02.26
Pfas molecule

Nog niet zo lang geleden kende bijna niemand de term ‘PFAS’. Ondertussen komt dit woord al enkele jaren regelmatig in het nieuws. Even een opfrisser: PFAS, of voluit poly- en perfluoralkylstoffen zijn door de mens gemaakte stoffen, zoals bijvoorbeeld teflon, die een aantal interessante eigenschappen hebben zoals het afstoten van water, vet en vuil. Omwille van die eigenschappen worden deze stoffen dan ook gebruikt voor veel verschillende toepassingen. PFAS breken echter niet of heel traag af, waardoor ze kunnen ophopen in het leefmilieu en het menselijk lichaam.

Recent werd specifiek ‘TFA’ of trifluorazijnzuur onder de loep genomen, het kleinste broertje van de PFAS-familie. In Vlaanderen heeft men snel gereageerd. Het Departement Zorg stelde een gezondheidskundige advieswaarde op van 15,6 µg/l (https://www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling/advieswaarde-tfa-in-drinkwater).

Intussen kwam ook ‘1,2,4 triazole’ op de radar te staan, een afbraakproduct van fungiciden (gewasbeschermingsmiddelen die schimmelziektes beheersen) op basis van triazolen. Deze stof komt algemeen voor in oppervlaktewater en effluent. In tegenstelling tot PFAS blijkt deze stof veel moeilijker te verwijderen. Zelfs met omgekeerde osmose, zoals Aquaduin dit toepast bij het waterhergebruik, wordt slechts 20 tot 40% van de stof verwijderd. Voor 1,2,4 triazole geldt nog altijd 0,1 µg/l als normwaarde.

Hoe zit het met de aanwezigheid van deze stoffen in het kraanwater van Aquaduin?

We meten nu al enkele jaren verschillende stoffen uit de PFAS familie. In het infiltratiewater en het grondwater van de waterwinningen St-André (Koksijde) en De Westhoek (De Panne) zijn de concentraties van deze stoffen lager dan de detectielimiet. Er zit wel PFAS in het water dat we bij SIDEN in Frankrijk aankopen. In 2025 bedroeg het maximum voor het totaal aan PFAS-verbindingen 14 ng/l terwijl de norm 500 ng/l bedraagt (5 metingen). Via de behandeling met harsen konden deze stoffen in het pompstation De Grayaert, waar het Frans water toekomt, verwijderd worden. Deze installatie behandelt het grootste deel van het aangekochte volume drinkwater uit Frankrijk.

In 2025 werd ook gekeken hoe het met TFA zat. Er werden stalen genomen van het regenwater in waterwinning St-André en de concentraties varieerden tussen 0,17 en 1,5 µg/l met een gemiddelde van 0,73 µg/l (4 metingen). In St-André en De Westhoek (gefilterd grondwater) bedroeg de gemiddelde concentratie resp. 0,225 en 0,355 µg/l, dus ruim onder de gezondheidskundige advieswaarde. In het aangekocht water uit Frankrijk bedroeg de concentratie 0,3 µg/l.

Wat 1,2,4 triazole betreft, werd er voor gekozen om in waterwinning St-André om de 2 maanden een staal te nemen. Hier varieerde de concentratie in 2025 van 0,027 tot 0,062 µg/l met een gemiddelde van 0,042 µg/l. In het infiltratiewater bedroeg de gemiddelde concentratie 0,12 µg/l. In de waterwinning De Westhoek (De Panne) werd deze stof niet aangetroffen.

Concentratie 1 2 4 triazole in infiltratiewater
Concentratie aan som van PFAS 20 EU